“some justice is better than no justice at all”
วันนี้ดูหนังเรื่อง law abiding citizen จะว่าเป็นหนังดีมากก็ไม่เชิงเพราะเรื่องก็ออก stlye หนังฮอลีวู๊ด แต่theme หรือแก่นของเรื่องทำให้ต้องมาคิดต่อ และเป็นเรื่องที่หาคำตอบสุดท้ายยากมาก เป็นเรื่องที่ว่าด้วยความยุติธรรม ที่ว่า “some justice is better than no justice at all” การมีความยุติธรรมเพียงบางส่วนดีกว่าการไม่มีความยุติธรรมเลย(หรือเปล่า) ก็ต้องถามต่อไปว่า แล้วความยุติธรรมเพียงบางส่วนทีว่ามันนับเป็นความยุติธรรมหรือเปล่า กล่าวคือความยุติธรรมที่ว่านั้นมันแบ่งออกเป็นส่วน ๆได้หรือเปล่า การแบ่งออกไปเป็นส่วนๆได้หรือไม่และการจะdefine ว่าเป็นความยุติธรรมหรือไม่ขึ้นอยู่กับใคร ผู้กระทำผิด ผู้ถูกกระทำ อัยการ ผู้พิพากษา ทนายจำเลย หรือมวลชน ใครจะเป็นคนตัดสินใจว่าอะไรที่เรียกว่ายุติธรรม แล้วที่ว่ายุติธรรมนั้นต้อง take it all หรือแบ่งเป็นส่วน ๆได้
นั่งดูไปก็ลองคิดดูจากมุมมองของตัวละครหลายตัวในภาพยนตร์ว่าถ้าอยู่ในสถานะของผู้ถูกกระทำจะคิดอย่างไร อัยการหรือผู้รักษากฎหมาย ผู้พิพากษา ทนายจำเลย จะคิดอย่างไร ตรองดูแล้วก็เข้าใจได้ว่าทำไมตัวเอกของเรื่องจึงต้องทำตัวเป็นผู้พิพากษา(นอกกม)เสียเอง ในเมื่อผู้รักษากฎหมายเองก็ยังต้องทวนถามกันไปมาว่า ความยุติธรรมที่ตัวเองคิดว่าเป็นผู้ธำรงเอาไว้นั้น ใช่เป็นความยุติธรรมที่ตัวเองแสวงหากันหรือเปล่า หรือเป็นแต่เพียงความยุติธรรมที่ระบบสร้างขึ้นและอ้างอิงว่านั่นคือความยุติธรรม และถ้าความยุติธรรม(ที่ระบบ)สร้างขึ้นหรือที่สร้างขึ้นโดยระบบถูกตั้งคำถาม ไม่ว่าจะด้วยความเว้าแว่งของระบบกฎหมายเองหรือของผู้รักษากฎหมาย เหมือนกับที่ตัวเอก irony ผู้พิพากษากันในศาลว่า
and every day you let madmen and murderers back on the street. You’re too busy treating the law… …like it’s a fucking assembly line!
Do you have any idea what justice is?
Whatever happened to right and wrong?
Whatever happened to the people?
Whatever happened to justice?
ระบบและผู้รักษาระบบจะมีปฏิกิริยาอย่างไร คงเป็นเรื่องยากที่ผู้รักษาระบบจะตั้งคำถามต่อระบบที่ตัวเองรักษา เนื่องจากมีผู้คนจำนวนน้อยที่จะตั้งคำถามในระดับภววิทยา(ontology) ปฏิกิริยาที่ไปได้ไกลที่สุดก็แค่ญานวิทยา (epistemology) หรือไปได้กิ๊กๆก๊อก ๆแค่วิธีวิทยา (methodology) เลวร้ายสุดก็คือไม่ตั้งคำถามอะไรเลย และทำเสมือนหนึ่งว่านี่คือ like it’s a fucking assembly line!
แรงอัดดันที่ตัวเอกในเรื่องบรรยายออกมาจึงไม่ใช่เป็นแค่การ leak out ภายใต้บริบทของการไถ่ถามระดับภววิทยาหรือระดับขั้นการดำรงอยู่(ของความยุติธรรม)นี้ เรื่องจึงดำเนินไปรูปแบบที่จะ pull the whole thing down 
I’m gonna pull the whole thing down. I’m gonna bring the whole fuckin’ diseased, corrupt temple down on your head. It’s gonna be biblical.
สิ่งที่น่าสนใจก็คือวิธีจะ pull the whole thing down ของตัวเอกของเรื่องนั้น ยกเอายุทธศาสตร์ระดับการเอาชนะการรบในสงครามของ Von Clausewitz เจ้าพ่อยุทธศาสตร์การสงครามขึ้นมา ด้วยการโจมตีจุดศูนย์กลางอันเป็นศูนย์ถ่วง(หัวใจ)ของ(การดำรงอยู่)ของศัตรู
To Achieve victory we must mass our forces at the hub of all power & movement. The enemy’s ‘center of gravity’
–Von Clausewitz
theme เรื่องก็ดูน่าสนใจ แต่พอกลับมาสู่ plot แบบอเมริกันชน theme ที่น่าสนใจก็ตกม้าตายสนิท ถ้า Von Clausewitz ฟื้นขึ้นมาจากหลุม คงกุมขมับว่า ยุทธศาสตร์การรบของตู ทำไมถูกตีค่าออกมาได้แค่นี่ฟะเนี่ย เฮ้อ มิน่าคนใกล้ตัวบางคนถึงชอบสรรเสริญให้ฟังว่า อเมริกันนี่แหละเป็น exceptional ที่มีรูปร่างน่าตาพิลึกพิลั่น ที่น่าสังเวชและแปลกใจก็คือ รูปลักษณ์แบบพิกลพิกาลพิลึกพิลั่นแบบนี้นะเหรอที่คนทั้งโลกเลือกเอาเป็นต้นแบบ อืม
หันกลับมาให้ความสนใจกับคำถามที่ตัวเอกของเรื่องเหวี่ยงเอาไว้ให้ผู้รักษากฏหมายและระบบความยุติธรรมที่ว่า Do you have any idea what justice is? แล้วก็หนาวววว ถ้าตั้งคำถามแบบนี้ ontology แบบที่ระบบยุติธรรมมีอยู่(แบบนี้) ล่มแน่ ๆ ด้วยเหตุนี้คำตอบระดับญานวิทยาหลากหลายรูปแบบจึงไม่เป็นผล เหมือนกับที่อัยการของรัฐในฐานะผู้รักษากฏหมายพยายามจะต่อกรกับตัวเองของเรื่องในฐานะของผู้ก่อการร้าย(ผู้กระทำผิด)ครั้งแล้วครั้งเล่า ก็ไม่ประสบผลสำเร็จซะที ก็เนื่องจากการตอบคำถามแบบผิดระดับขั้น เพราะคำตอบแบบญานวิทยาของอัยการอย่างเจมมี่ ฟ๊อกซ์นั้นนอกจากจะหยุดยั้งการก่อการร้ายของตัวเอกไม่ได้แล้ว ยังหยุดยั้งการตั้งคำถามที่ point ไปที่หัวใจของศัตรูคือระบบยุติธรรมของตัวเอกไม่ได้ เนื่องจากเราอาจจะต้องกลับมา define กันให้ได้ก่อนว่า what is justice และจึงตอบต่อไปได้ว่า “some justice is better than no justice at all” ได้หรือเปล่า ถึงจะรู้ได้ว่า Whatever happened to justice? และ Whatever happened to justice? ก็คงไม่มีนัยสำคัญอะไร ถ้าไม่มีคำถามนี่ตามมา Whatever happened to right and wrong? และWhatever happened to right and wrong? ก็คงไร้ความหมายถ้าตอบคำถามที่ว่า Whatever happened to the people? ไม่ได้ เพราะนี่คือ The enemy’s ‘center of gravity’
Do you have any idea what the enemy’s center of gravity is ?
Do you have any idea what justice is? 555
